Copernicus: Изминатата 2023-та беше најтоплата година во историјата

Изминатата 2023 година беше најтоплата година досега, за што придонесоа невидените глобални температури од јуни наваму, објави службата за климатски промени Copernicus, која ја спроведува Европскиот центар за среднорочни временски прогнози во име на Европската комисијата.

Така, 2023 година ја престигнала 2016 година, која претходно беше забележана како најтопла година во историјата. Температурите на површинскиот воздух соборија неколку светски рекорди во 2023 година, а најраните знаци за тоа колку необична ќе стане 2023 година почнаа да се појавуваат на почетокот на јуни, кога температурните аномалии во споредба со прединдустриските нивоа од 1850-1900 година достигна 1,5°C неколку дена по ред.

Иако не е првпат дневните аномалии да го достигнат горенаведеното ниво, тоа никогаш досега не се случило во овој период од годината. Во остатокот од 2023 година, глобалните дневни температурни аномалии над 1,5°C станаа редовна појава, така што речиси 50 отсто од деновите во 2023 година имале температура повисока од 1,5°C во споредба со референтното ниво од 1850-1900 година.

Заменик-директорката на службата за климатски промени на Copernicus, Саманта Бурџис, вели дека климатските рекорди паѓале како домино во 2023 година, а температурите во текот на 2023 година веројатно ќе ги надминат оние од кој и да е период во најмалку последните 100.000 години.

„Тоа не значи дека сме ги надминале границите поставени со Парискиот договор, бидејќи за тоа денешните температури треба да бидат повисоки од наведениот просек во континуитет најмалку 20 години, но тоа е страшен преседан„, се вели во соопштението.

 

Двигател на невидената висока температура во океанот

Критичен двигател на необичните температури на воздухот во текот на 2023 година биле невидените високи температури на површината во океанот. Глобалните просечни температури на морската површина за периодот меѓу април и декември биле највисоките за тој период од годината во базата на податоци 1979-2022 година (ERA5).

Главниот долгорочен двигател на високите температури на океаните е континуираното зголемување на концентрациите на стакленички гасови, но дополнителен фактор што придонесува во 2023 година беше јужната осцилација на Ел Нињо (ENSO).

ENSO е модел на природна климатска варијабилност во која температурите на океаните во централниот и источниот тропски Тихи Океан флуктуираат помеѓу поладни (Ла Ниња) и потопли (Ел Нињо) од просечните услови.

Сепак, самото преминување кон Ел Нињо не го објаснува целото зголемување на глобалните температури на површината на океаните во 2023 година, бидејќи високите температури на површината на морето надвор од екваторијалниот Пацифик значително придонесоа за рекордните глобални температури на површината на морето.

 

За 1,48°C потопло од прединдустриските нивоа

Извештајот на Copernicus нагласува, на пример, дека 2023 година е најтоплата календарска година во податоците за глобалната температура од 1850 година, дека имала просечна глобална температура од 14,98 °C и дека била за 1,48 °C потопла од прединдустриските нивоа во 1850 година. -1900 година.

Секој месец од јуни до декември 2023 година бил потопол од соодветниот месец од која и да е претходна година, а јули и август 2023 година биле двата најтопли месеца досега.

Годината 2023-та била исклучителна за морскиот мраз на Антарктикот, каде за осум месеци достигнал рекордно ниско ниво за тоа време од годината.

Концентрациите на јаглерод диоксид и метан во атмосферата продолжиле да растат и достигнале рекордни нивоа во 2023 година, 419 делови на милион (ppm) јаглерод диоксид, или 2,4 ppm повеќе од 2022 година. Исто така, тие достигнале рекордни концентрации на метан: 1902 делови на милијарди (ppb), односно 11 ppb повеќе отколку во 2022 година.

Copernicus е дел од вселенската програма на Европската унија, финансирана од земјите на ЕУ и е нејзина водечка програма за набљудување на Земјата која работи преку шест тематски услуги: атмосфера, климатски промени, итни случаи, копно, море и безбедност. Обезбедува слободно достапни оперативни податоци и услуги, обезбедувајќи им на корисниците сигурни и ажурирани информации поврзани со нашата планета и нејзината околина.